“Португалын ард түмэндээ хандаж хэлэхэд, үндэсний шигшээ багийн долоо дугаартай өмсгөлийг буцаан өгөх өдөр минь ирлээ. Би энэ өмсгөлийг хэзээ ч зөвхөн өөрийнх гэж бодож байгаагүй. Гэхдээ 23 жилийн турш түүнийг өмсөж, хамгаалж, дэлхийн өнцөг булан бүрийн цэнгэлдэх хүрээлэнд авч явах нэр төр, хариуцлагыг хүлээсэн билээ. Өнөөдөр түүнийг ирээдүй хойч үедээ шилжүүлэх цаг иржээ. Энэ бол амархан гаргасан шийдвэр биш. Учир нь зарим шийдвэрийг зөвхөн ухаанаараа гаргадаггүй, бас зүрх сэтгэлээрээ шийддэг юм. 2003 оны наймдугаар сард эхэлж, миний амьдралыг үүрд өөрчилсөн аялал ийнхүү өндөрлөж байна. Шигшээ багтайгаа хамт туулсан бүхнээ эргэн харахад надад зөвхөн тоглолтууд, гоолууд, рекордууд, цомын амжилтууд харагддаггүй. Харин хүмүүс харагддаг. Гадаад оронд амьдарч буй ч 90 минутын турш эх орондоо арай ойр байгаа мэт мэдрэмжийг авдаг португалчууд харагддаг. Өөрөө хэзээ ч уулзаж байгаагүй ч миний амьдралын нэг хэсэг болсон сая сая португал хүн харагддаг. Учир нь эцсийн дүндээ хөлбөмбөг бол зүгээр нэг тоглоомоос хавьгүй илүү зүйл. Хөлбөмбөг бол хүмүүсийн тухай юм.

Шигшээ багийнхаа төлөө тоглосон бүх хугацаандаа би өөрийнхөө хязгаарыг даван гарахыг үргэлж хичээсэн. Би ялахыг хүсдэг байсан. Илүү сайн байхыг хүсдэг байсан. Түүх бүтээхийг хүсдэг байсан. Би өөрөөсөө үргэлж хамгийн ихийг шаарддаг байлаа. Үргэлж илүү ихийг хүсдэг байсан. Бид илүү хол явж чадна гэдэгт үргэлж итгэдэг байсан. Энэ өмсгөлийн төлөө өөрт байсан бүхнээ зориулсан. Мартагдашгүй сайхан өдөр, үдшүүд олон байлаа. Насан туршдаа мартахгүй ялалтууд байсан. Харин одоо ч эргэн санахад сэтгэл өвддөг ялагдлууд ч байсан. Би алдаа гаргасан. Би зовж шаналсан. Португалын ард түмний маш их хүсэж байсан зүйлийг биелүүлж чадаагүй мөчүүд ч байсан. Гэхдээ би хэзээ ч бууж өгөөгүй. Хамгийн гол нь Португалыг төлөөлж байгаадаа бахархах сэтгэлээ хэзээ ч алдаагүй.

Олон жилийн хугацаанд би маш энгийн хэдэн үнэнийг ойлгосон. Гоолууд цаг хугацааны эрхээр мартагддаг. Цомууд музейд үлддэг. Рекордууд эцэстээ эвдэгддэг. Гэхдээ цаг хугацаа хэзээ ч арилгаж чадахгүй нэг зүйл бий. Тэр бол хүмүүсийн зүрх сэтгэлд бидний эзлэх байр суурь юм. Хэрэв би та бүхнийг хэзээ нэгэн цагт баярлуулж чадсан бол, миний оруулсан ганцхан гоол та бүхнийг хэн нэгнийг тэврэхэд, санаа зовнилоо мартахад, эсвэл эх орноороо бахархахад хүргэсэн бол энэ бүхний төлөө зориулсан цаг хугацаа минь үнэ цэнтэй байжээ.

Учир нь португал хүн байна гэдэг бас л ийм зүйл юм. Бид хамтдаа зовж, хамтдаа босож, дахин итгэл найдвар өвөрлөдөг. Португалд мөрөөдөж зүрхэлдэг залуус, хэзээ ч бууж өгдөггүй тоглогчид, урьд өмнө хэний ч хүрч байгаагүй өндөрлөгт хүрч чадна гэдэгт итгэдэг шинэ үеийнхэн үргэлж хэрэгтэй. Учир нь шинэ баатруудыг төрүүлсээр байгаа улс орон өөртөө итгэх итгэлээ хэзээ ч алддаггүй юм.

Багийнхаа нөхдөдөө тусгайлан хэдэн үг хэлмээр байна. Хамтдаа хийсэн гүйлт бүрийн төлөө, тэврэлт бүрийн төлөө, маргалдсан мөч бүрийн төлөө, талбайд гарахын өмнөх нам гүм хором бүрийн төлөө, хамтдаа тэмдэглэсэн ялалт бүрийн төлөө, биднийг илүү хүчирхэг болгосон ялагдал бүрийн төлөө баярлалаа. Та бүхний ахлагч байх нэр төр надад оногдсон. Гэхдээ ахлагч хүн хэзээ ч ганцаараа алхдаггүй. Та бүхэн миний түүхийн нэг хэсэг хэвээр үлдэх болно. Олон жилийн турш надтай хамт ажилласан бүх дасгалжуулагч, удирдлагууд, эмч нар, физик эмчилгээний мэргэжилтнүүд, хувцас хэрэглэл хариуцсан ажилтнууд, багийн бусад ажилтнууд болон энэ замналд минь хамт байсан бүх хүнд баярлалаа. Та бүхний олонх нь гэрэл зурагт хэзээ ч гарч байгаагүй. Гэхдээ та нар байгаагүй бол тэр гэрэл зургуудын аль нь ч бүтэхгүй байсан юм.

Гэр бүлийнхэндээ баярлалаа. Энэ мөрөөдлийг надтай хамт хуваалцсанд баярлалаа. Намайг гэрээсээ хол байсан үеүүд, гаргасан золиослолууд, шигшээ баг миний амьдралд та бүхний эзлэх ёстой байсан орон зайг хүртэл эзэлж байсан мөчүүдийг ойлгож, хүлээн зөвшөөрсөнд баярлалаа. Хэрэв би ийм хол замыг туулж чадсан бол бид үргэлж гар гараасаа хөтлөлцөн алхаж ирсэнтэй холбоотой юм.

Португалын ард түмэндээ, дэлхийн өнцөг булан бүрд амьдарч буй бүх португал хүмүүстээ сүүлчийн удаа нэг зүйлийг хэлмээр байна.

Миний насан туршдаа зүрх сэтгэлдээ хадгалж явах нэг дүр зураг бий. Тэр бол манай улсын төрийн дуулал эгшиглэж эхлэх мөч юм. Би эргэн тойрноо харна. Багийн нөхдөө харна. Үзэгчдийн суудлыг харна. Хүүхдүүд, ээжүүд, аавууд, өвөө эмээ нарыг харна. Зөвхөн тэнд байх гэж холын замыг туулан ирсэн португалчуудыг харна. Тэр хэдхэн минутын хугацаанд бидний хоорондын бүх ялгаа арилдаг. Клуб гэж байхгүй. Өнгө гэж байхгүй. Нийгмийн давхарга гэж байхгүй. Мэргэжил гэж байхгүй. Үзэл бодол гэж байхгүй. Зөвхөн ганцхан хүсэл тэмүүлэл бий.

ПОРТУГАЛ!

Энэ л мэдрэмжийг би амьдралынхаа үлдсэн хугацаанд зүрх сэтгэлдээ тээж явах болно.

Өнөөдөр үндэсний шигшээ багийнхаа төлөө талбайд гарах миний аялал өндөрлөж байна. Би толгой дээгүүрээ өргөж, туулсан замналаараа бахархаж, Португалын төлөө өөрт байсан бүхнээ зориулсан гэдгээ ухамсарлан эндээс явж байна. Гэхдээ би та бүхний нэг байхаа хэзээ ч болихгүй. Би та бүхэнтэй адилхан шаналж, хөгжөөн дэмжиж, Португалынхаа ялалт бүрийг өөрийн алдарт “SIUUUU!” хашхираанаар тэмдэглэсээр байх болно. Би дэлхийн шилдэг тоглогч болохын төлөө бүхий л амьдралаа зориулсан. Харин өнөөдөр миний хамгийн том ялалт бол дэлхийн хамгийн сайхан улсыг төлөөлөх эрхэм хүндлэлийг хүртсэн явдал байсныг ойлгож байна.

Энэ 23 жилийн төлөө баярлалаа. Надад итгэж байсанд баярлалаа. Мадейра арал дээр хөлбөмбөгийн бөмбөг хөөж гүйдэг байсан бяцхан хүүгийн мөрөөдлийг бодит болгох боломж олгосонд баярлалаа.

Долоо дугаартай өмсгөл хэвээр үлдэнэ. Харин түүнийг өмсөж явснаараа бахархах бахархал насан туршдаа минийх байх болно.

Португал миний нэг хэсэг хэвээр байх болно.

Баяртай. Дахин уулзахын ерөөлтэйгээр.”